Б.Янжмаа

УИХ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, хууль зүйн ухааны доктор Л.Өлзийсайханы “Хууль бүтээх ажиллагаа ба парламентын хуралдааны дэг” лекцийн сонин хачинг дуулгая. Хуулийн төслийн эх баригчдад зориулсан энэ лекцэд дэг тойрсон олон учиг хөвөрч байна лээ.

Наадмын өдрүүдэд Силвиа Платыг уншсан маань намайг дэн дун болгож орхив. Энд хүч, бяр ханхлуулсан хагас нүцгэн эрчүүд нэгийгээ үзэж байхад, тэнд нэг өсвөр насны галзуу охин үе үе өөрийгөө “нухчих” гээд амар заяа үзүүлсэнгүй.

Олон улсын парламентын өдөр “Сэтгүүл зүйн лаборатори: Парламентын ардчиллыг бэхжүүлье!” хөтөлбөрийн оролцогчид Төрийн ордны “Үндсэн хууль” танхимд батламж гардаж авсан юм.

Орчин үед парламентын мэдээлэл зөвхөн “Хэн юу хэлэв” гэдэг мэдээ байхаа больсон. Харин тухайн хууль иргэдэд хэрхэн нөлөөлөх вэ, ямар эрсдэл, үр дагавартай вэ гэдгийг тайлбарлахыг илүү шаарддаг болсон гэж үздэг.

“Магна Харт” хэмээх эрх чөлөөний тунхаг батлагдсаны 811 жилийн ой зургадугаар сарын 15-ны өдөр тохиов. УИХ-ын нэгэн танхимд Магна Харт яагаад өнөөдөр ч ач холбогдолтой хэвээр байна вэ гэдэг асуултад нэгэн эрхэм хариулж байлаа.

Дилав хутагт Б.Жамсранжавын “Ариун сэтгэл авралын үндэс” номыг дахин уншаад, онцгой санагдсан зарим хэсгүүдийг хүргэж байна.

Хүний зүрх сэтгэлд ёс суртахуун гэж байдаг юм байна. Магадгүй багахан хөрөнгөтэй ч түүнийгээ шударгаар олж авсан бол үүгээрээ бахархсаар энэ ертөнцөөс сэтгэл хангалуун буцдаг юм байна гэдгийг олж мэдсэн.

“Парламент олон нийтийн ашиг сонирхолд нийцсэн асуудлыг хэлэлцдэггүй” гэх шүүмжлэл явдаг. Иргэд цахим өргөдөл санаачлах замаар гол асуудалд УИХ-ын гишүүдийн анхаарлыг татах, нөлөөлөх боломж бий.

Хүн төрөлхтөнд амжилт авчирсан хоёр сэтгэлгээ бий. Нэг нь хийсвэрлэх нөгөө нь дизайн сэтгэлгээ юм. Асуудалд яаж хандахаас олон юм шалтгаалдаг. Юунд яаж хандах нь хэрхэн бодохтой холбоотой.

Тохирсон байх зарчим шинэ сэдэв ч эртний угшилтай. Аристотель, Аквины Томас нарын сэтгэгчдийн шударга ёсны үзэл сургаалд суурилжээ. Хүн баривчлах, цагдах, торгох шийтгэл ч “Тохирсон байх ёстой” гэдэг шаардлага эндээс үүссэн.